Adam Małyszko, prezes Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów: Jako branża ubolewamy nad tym, że nie rozwiązany pozostał problem zebrania i skierowania do systemu wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji. Szacujemy, że poza systemem pozostaje wciąż ponad 50% z nich. Należy pamiętać, że najlepsze nawet rozwiązania dotyczące pojazdów wycofanych z eksploatacji nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, jeżeli stosowane będą jedynie do części z nich.
false
© FORS13 sierpnia 2026 r. weszło w życie nowe unijne rozporządzenie 2026/1738 dotyczące zasad projektowania pojazdów z uwzględnieniem obiegu zamkniętego oraz gospodarowania samochodami wycofanymi z eksploatacji. Nowe przepisy, z pewnymi wyjątkami, zaczną obowiązywać od 1 września 2028 r.
W związku z nowymi regulacjami unijnymi, w ciągu najbliższych dwóch lat, powinna być też zmieniona część przepisów krajowych. Do najistotniejszych zmian, jakie będą miały wpływ na rynek należą:
1. Rozszerzenie zakresu Rozporządzenia ELV o pojazdy ciężarowe, autobusy, itp.
- to istotna zmiana, która w mniejszym zakresie dotyczy Polski, bowiem w naszym kraju już od 2005 roku warunkiem wyrejestrowania pojazdów ciężarowych jest przedstawienie zaświadczenia o demontażu pojazdu. Z drugiej strony jednak większość stacji demontażu w Polsce nie jest przystosowana do takich zadań w odniesieniu do pojazdów ciężarowych, czy autobusów. W tym zakresie więc stacje będą musiały zapewne dokonać inwestycji, o ile będzie to w ogóle technicznie możliwe. Poza tym, dziś jeszcze nie wiadomo, jak zostanie ukształtowane przyszłe prawo krajowe i czy wszystkie stacje demontażu będą zmuszone do przyjmowania pojazdów ciężarowych. To jeden z ważnych punktów przyszłego prawa.
2. Określenie momentu, w którym pojazd staje się pojazdem wycofanym z eksploatacji, czyli odpadem:
- to jeden z najważniejszych dla branży punktów, a przyjęte w Rozporządzeniu rozwiązania oceniamy pozytywnie W załączniku nr 1 do Rozporządzenia ELV wymieniono parametry, które bezpośrednio kwalifikują pojazd jako odpad oraz takie, które wymagają oceny np. przy likwidacji szkody komunikacyjnej. Pojazdem wycofanym z eksploatacji (odpadem) będzie na przykład samochód pocięty na kawałki, spalony, zanurzony w wodzie powyżej tablicy rozdzielczej, zgłoszony przez zakład ubezpieczeń jako techniczna szkoda całkowita. Zapis ten powinien wyeliminować przekazywanie do nieuprawnionych osób pojazdów wymienionych w zał. nr 1. Liczymy, że to rozwiązanie pomoże w ograniczeniu szarej strefy.
3. Rozporządzenie ELV w zał. VIII E określa listę komponentów i części, które nie mogą być użyte, np. moduły poduszek powietrznych, katalizatory, systemy filtrujące emisję, zestawy pasów bezpieczeństwa, zestawy zamka kierownicy, immobilizery. Rozporządzenie ELV przewiduje także możliwość użycia w/w części, jeżeli zostaną przekazane podmiotowi gospodarczemu w celu ponownego użycia i będą zainstalowane przez wykwalifikowane firmy zajmujące się naprawą i konserwacją. To również dobre, kompromisowe rozwiązanie, dające możliwość naprawy pojazdów, w przypadku których zaniechano produkcji nowych części. Wtedy jedynym źródłem pozyskania części są te pochodzące z demontażu innego pojazdu – np. w przypadku pojazdów zabytkowych.
4. Przeniesienie prawa własności pojazdów używanych w Unii Europejskiej`
- ten przepis, zawarty w artykule 36 Rozporządzenie ELV, budzi chyba największy niepokój branży handlującej pojazdami używanymi. Jednak w mojej ocenie nie ograniczy on w żadnym stopniu sprowadzania pojazdów z UE do Polski, bowiem już dziś mamy bardzo restrykcyjne warunki sprowadzania pojazdów uszkodzonych, co jest zawarte w Wytycznych Korespondentów nr 9. W art. 36 ust. 2 zapisano, że w przypadku przeniesienia własności używanego w Unii pojazdu osoby fizyczne niebędące podmiotami gospodarczymi są zobowiązane do dostarczenia dokumentacji, o której mowa w ust. 1, wyłącznie w przypadku, gdy:
a) zakład ubezpieczeń zadeklarował całkowitą szkodę ekonomiczną pojazdu;
b) transakcja została w całości przeprowadzona za pośrednictwem platformy internetowej, bez fizycznego przekazania pojazdu między sprzedawcą a kupującym ani osobami działającymi w ich imieniu.
Wydaje się więc że powyższe zapisy nie będą ograniczać przepływu pojazdów do Polski, jeżeli polski rząd nie wprowadzi bardziej restrykcyjnych przepisów przy okazji wdrożenia tego Rozporządzenia.
Warto zwrócić przy tym uwagę na to, że każde rozporządzenie Parlamentu Europejskiego ma bezpośrednie zastosowanie we wszystkich krajach UE, bez konieczności ich implementacji do prawa krajowego. Biorąc jednak pod uwagę zakres nowych regulacji, bez wątpienia część przepisów krajowych będzie musiała być zmieniona. W mojej ocenie osiągnięcie celów Rozporządzenia ELV będzie w dużej mierze zależało od odpowiedniej interpretacji nowych przepisów i przeniesienia ich na grunt krajowy.
Na koniec chcę podkreślić, że jako branża ubolewamy nad tym, że nie rozwiązany pozostał problem zebrania i skierowania do systemu wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji. Szacujemy, że poza system pozostaje wciąż ponad 50% pojazdów. Należy pamiętać, że najlepsze nawet rozwiązania dotyczące pojazdów wycofanych z eksploatacji nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, jeżeli stosowane będą jedynie do części z nich.
#1
