Anna Ziemnicka-Milej, adwokat, partner w Gekko Taxens: Dziś, zgodnie z polskimi przepisami AML, przyjęcie płatności gotówkowej o równowartości co najmniej 10 tys. euro nie jest zakazane, ale wiąże się z dodatkowymi obowiązkami po stronie przedsiębiorcy. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem, które od 10 lipca 2027 r. ma obowiązywać we wszystkich krajach członkowskich, konieczność stosowania określonych środków należytej staranności zajdzie już w przypadku transakcji gotówkowych o wartości co najmniej 3 tys. euro, a dokonywanie płatności gotówkowych za towary lub usługi powyżej 10 tys. euro będzie całkowicie zakazane. Zmiany te będą miały więc istotne znaczenie również dla branży motoryzacyjnej.false
© Gekko TaxensCo istotne, wpływ będzie zauważalny nie tylko w kontekście sprzedaży samochodów, ale i usług serwisowych. Zmiany mają dotyczyć płatności zarówno za towary, jak i usługi. Nowe regulacje mają obowiązywać w relacjach B2B oraz B2C.
Co się zmieni?
Nowe zasady wynikają z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z 31 maja 2024 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
Z perspektywy przedsiębiorców Rozporządzenie przewiduje dwa istotne progi:
• 3 000 euro – w przypadku transakcji gotówkowych co najmniej o takiej wartości konieczne ma być m.in. przeprowadzenie identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości (czynności te trzeba będzie wykonać jeszcze przed przeprowadzeniem transakcji);
• 10 000 euro – powyżej tej kwoty nie będzie możliwe przyjmowanie ani dokonywanie płatności gotówkowych za towary i usługi.
Jak jest obecnie?
Aktualne polskie przepisy AML nie zakazują transakcji gotówkowych - bez względu na ich wartość. O transakcjach gotówkowych przekraczających równowartość 15 tys. euro należy jednak poinformować Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).
Jednak już przyjęcie lub dokonanie płatności gotówkowej za towary równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro powoduje nabycie statusu tzw. instytucji obowiązanej, co wiąże się z koniecznością podjęcia dodatkowych czynności, jak identyfikacja klienta, weryfikacja przekazanych przez niego danych czy przeprowadzanie oceny ryzyka. Aby uniknąć tych obowiązków, wiele firm z branży motoryzacyjnej wprowadza wewnętrzne instrukcje eliminujące nadprogowe płatności gotówkowe. Czy z ich perspektywy wejście w życie nowych regulacji będzie wymagało ponownej analizy stosowanych procedur?
Polskie przepisy również będą musiały się zmienić
Wszystko na to wskazuje, ale ostateczny kształt przepisów, które będą obowiązywać w Polsce, nie jest jeszcze znany. Mimo że nowe rozporządzenie będzie bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, jego wejście w życie będzie wymagało odpowiedniego dostosowania polskich regulacji, które biorąc pod uwagę ich obecne brzmienie będą zawierały niezgodności z Rozporządzeniem, np. w zakresie definicji instytucji obowiązanej przyjmującej nadprogowe płatności gotówkowe. Tymczasem na ten moment projekt nowelizacji ustawy AML nie jest jeszcze dostępny.
Warto jednak zwrócić uwagę, że wynikający z rozporządzenia limit 10 000 euro jest maksymalnym pułapem dla legalności transakcji gotówkowych i to nie tylko za towary, ale również za usługi. Państwa członkowskie będą mogły wprowadzić niższe limity. Unijne rozporządzenie pozostawia im również kwestię uregulowania kar administracyjnych i pieniężnych za naruszenia nowych przepisów.
Wyznacznikiem będzie próg 3 000 euro?
W praktyce można spodziewać się, że dla wielu polskich przedsiębiorców największe znaczenie będzie miał próg 3 000 euro. Aby nie przeprowadzać czynności związanych z identyfikacją i weryfikacją tożsamości klienta, konieczna może być aktualizacja wewnętrznych instrukcji i obniżenie dopuszczalnego progu transakcji gotówkowych nawet poniżej równowartości 3 000 euro w PLN.
Wśród branż, które w największym stopniu odczują nadchodzące zmiany, śmiało można wskazać motoryzację, a w szczególności dealerów samochodów. Wartość sprzedawanych przez nich pojazdów zasadniczo znacznie przekracza oba progi wynikające z unijnego rozporządzenia. Ale również pozostawienie klientom możliwości swobodnego dokonywania zapłaty w gotówce za usługi serwisowe oznacza istotne ryzyko ich przekroczenia – zwłaszcza niższego, który wynosi 3 tys. euro. Dla takich przedsiębiorców nowe przepisy będą wiązać się przede wszystkim z koniecznością przeglądu stosowanych procedur dotyczących przyjmowania gotówki – i albo wprowadzenia stosownych procedur dotyczących transakcji w widełkach 3 000-10 000 euro (powyżej 10 000 euro przeprowadzenie transakcji gotówkowej nie będzie możliwe w relacjach B2B i B2C), albo obniżenia progu transakcji gotówkowych poniżej równowartości 3 000 euro. W praktyce zatem, od 10 lipca 2027 r. przyjęcie w całości płatności w gotówce za samochód przez dealera będzie niemożliwe, podczas gdy obecnie jest możliwe, ale związane z dodatkowymi obowiązkami instytucji obowiązanej.
#1
