Gradobicie a odpowiedzialność przechowawcy

Dealer zazwyczaj nie ma wpływu na wybór konkretnego podmiotu (przechowawcy), najczęściej wskazywanego przez importera. Składowanie pojazdów często ma miejsce na otwartych placach, gdzie mogą być one narażone na skutki niekorzystnych zjawisk atmosferycznych – np. gradobicia, które może uszkodzić pojazdy i spowodować wgniecenia w karoserii czy wybić szyby. W takiej sytuacji powstaje problem czy przechowawca, pomimo wystąpienia niezależnego od niego zjawiska pogodowego, powinien naprawić powstałą szkodę – w szczególności, jeżeli na placu znajdowało się kilkadziesiąt lub kilkaset samochodów.

false

© Krotoski Adwokaci i Radcy Prawni

Jakie obowiązku ciążą na przechowawcy?

Głównym obowiązkiem przechowawcy (podmiot, który będzie przechowywał rzecz) jest zachowanie w stanie niepogorszonym rzeczy oddanej mu na przechowanie przez składającego. Innymi słowy, podczas okresu przechowania rzecz nie może ulec uszkodzeniu.

Powstałe szkody w okresie przechowania

Co do zasady przechowawca odpowiada wobec składającego za utratę lub uszkodzenie rzeczy w sytuacji, gdy nie dołożył należytej staranności (z uwzględnieniem charakteru wykonywanej działalności gospodarczej).

Co powinien zrobić przechowawca, aby zapobiec powstaniu szkody?

Jeśli jest to konieczne dla ochrony rzeczy przed utratą lub jej uszkodzeniem, przechowawca ma prawo, a nawet obowiązek zmienić miejsce i sposób magazynowania rzeczy. Natomiast jeśli jest to konieczne do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, przechowawca może użyć rzeczy. Przykładowo w przypadku potrzeby uchronienia pojazdów od szkody spowodowanej warunkami atmosferycznymi konieczne będzie zazwyczaj ich „użycie” – przeparkowanie na inny teren (np. zadaszony), co będzie wiązało się ze zmianą miejsca ich przechowywania.

Czy zjawiska atmosferyczne zwalniają przechowawcę z odpowiedzialności?

Coraz częściej występujące w Polsce silne i ekstremalne zjawiska atmosferyczne powodują powstanie szkód – w tym wskazanym we wstępie szkód w pojazdach. Niejednokrotnie zjawiska takie mają charakter nagły, a ich natężenie i potencjalne skutki mogą być trudne do przewidzenia. Przykładowo silne gradobicie stanowi zjawisko zewnętrzne, niezależne od działalności człowieka, co może sugerować zaistnienie „siły wyższej” i okoliczności, w których nie możemy stwierdzić winy przechowawcy.

Jednak w konkretnym stanie faktycznym może się okazać, że sam fakt przejścia gradobicia nie wystarczy, aby przechowawca uwolnił się od odpowiedzialności. Skoro głównym jego obowiązkiem jest zachowanie rzeczy w stanie niepogorszonym to powinien dołożyć należytej staranności, aby zapobiec powstaniu szkody. W obecnych czasach możliwe jest z kolei uzyskanie danych meteorologicznych, które zazwyczaj z dokładnością do kilku dni naprzód są w stanie określić prognozowane warunki atmosferyczne. Dodatkowo ostrzeżenia przed silnymi i ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi są obecnie wysyłane w postaci alertów RCB. Ponadto niektóre regiony Polski częściej niż inne narażone są na bardziej nasilone zjawiska pogodowe, co również powinno być brane pod uwagę.

Powyższe oznacza, że jeśli przechowawca składuje rzeczy (np. pojazdy) na otwartym terenie to powinien liczyć się ze skutkami takiego sposobu przechowywania w sytuacji wystąpienia określonych zjawisk pogodowych (np. gradobicia). Zignorowanie dostępnych danych czy nadsyłanych ostrzeżeń o zagrożeniu może wskazywać na zaniedbanie przechowawcy i uzasadniać jego odpowiedzialność odszkodowawczą.

Przechowawca byłby zwolniony z odpowiedzialności w sytuacji, w której pomimo dochowania należytej staranności, w tym podjęcia dostępnych działań w celu zapobiegnięcia powstania szkody, doszłoby do jej powstania. Jednak w razie ewentualnego sporu to przechowawca powinien wykazywać, że do powstania szkody nie doszło z jego winy, a ponadto, że podjął on niezbędne i konieczne działania, aby zachować rzecz w stanie niepogorszonym. W przeciwnym razie może on odpowiadać za powstałą szkodę.

Warto wspomnieć, że oprócz konieczności naprawienia szkody (np. wgniecenia) i wartość nowego pojazdu również ulegnie obniżeniu, co również należy we wzajemnych rozliczeniach uwzględnić.