Kamper czy ciężarówka? Dla e-TOLL to bez różnicy

false

© Warsaw Caravaning Festival

Sprawa ma swój początek w skardze mieszkańca Ostrowa Wielkopolskiego, który zapytał biuro poselskie Karoliny Pawliczak (KO), dlaczego jego kamper jest w systemie e-TOLL traktowany tak samo jak ciężarówka wykonująca komercyjne przewozy. Posłanka przełożyła tę wątpliwość na interpelację do ministerstwa infrastruktury, pytając wprost: na jakiej podstawie prawnej kampery objęto opłatami, czy resort w ogóle sprawdzał, jak te przepisy wpływają na turystykę caravaningową, i czy planuje w tej sprawie rozmowy ze środowiskiem.

W imieniu resortu odpowiedzi udzielił wiceminister Stanisław Bukowiec. Z jego pisma wynika, że przepisy nie przewidują żadnego kryterium celu podróży – nie ma znaczenia, czy dany pojazd jeździ zarobkowo, czy wyłącznie na wakacje. Ustawa o drogach publicznych każe płacić za przejazd drogami krajowymi wszystkim pojazdom i zespołom pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony, a od obowiązku zwolnione są tylko wybrane służby – wojsko, straż graniczna, policja, służby ratownicze czy zarządcy dróg. Kampery na tej liście się nie znalazły i – jak podkreśla ministerstwo – unijna dyrektywa 1999/62/WE nie daje podstaw do wprowadzenia dla nich dodatkowego wyjątku.

Resort powołuje się na unijną zasadę „użytkownik płaci”: o wysokości opłaty decyduje to, jak bardzo dany pojazd obciąża infrastrukturę drogową, a nie to, do czego pojazd jest wykorzystywany. Decydują więc masa pojazdu, norma emisji spalin i długość przejechanego odcinka płatnej drogi – ciężki kamper zużywa nawierzchnię podobnie jak inny pojazd o zbliżonej masie, niezależnie od tego, czy wiezie towar, czy rower i namiot.

false

© Warsaw Caravaning Festival

Choć dla cięższych kamperów nie przewidziano żadnej ulgi, nie oznacza to, że w przepisach nic się nie zmienia. Od 21 września 2026 roku zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy o drogach publicznych, uchwalona pod koniec maja br., która zdaniem ministra Bukowca realnie poprawi sytuację części kierowców. Zwalnia ona z opłaty elektronicznej zestawy złożone z samochodu osobowego o DMC poniżej 3,5 tony oraz przyczepy lub naczepy – w praktyce chodzi więc o przyczepy kempingowe ciągnięte za autem osobowym. Według danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców taka konstrukcja dotyczy około jednej piątej wszystkich zarejestrowanych w Polsce pojazdów kempingowych. Po wejściu zmiany w życie z opłat będzie zwolnionych, jak szacuje ministerstwo, około 99 proc. samochodów wykorzystywanych w turystyce.

Skoro nowe przepisy obejmują tylko przyczepy kempingowe, na uldze nie skorzystają właściciele kamperów samojezdnych o DMC przekraczającej 3,5 tony – a to właśnie ich dotyczyła interpelacja. Jest ich w Polsce, według danych Centralnej Ewidencji Pojazdów, około 2,2 tysiąca. Ministerstwo nie potrafi jednak podać dokładnej liczby tych, którzy faktycznie rozliczają się w e-TOLL, bo system poboru opłat prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową w ogóle nie wyodrębnia kategorii „kamper” – w polskich przepisach taki typ pojazdu formalnie nie istnieje.

false

© IBRM Samar

Resort nie widzi też powodu, by tę sytuację zmieniać. Jak czytamy w odpowiedzi, stworzenie osobnej kategorii kamperów w systemie e-TOLL lub specjalnych, niższych stawek dla nich byłoby kosztowne i trudne do wdrożenia, a dotyczyłoby zaledwie około 1 procenta pojazdów turystycznych poruszających się po polskich drogach. Dodatkową przeszkodą jest zróżnicowanie dowodów rejestracyjnych wydawanych w różnych krajach Unii – w wielu przypadkach nie da się jednoznacznie stwierdzić, że zagraniczny pojazd jest kamperem w rozumieniu polskiego prawa, co utrudniałoby zarówno naliczanie, jak i kontrolę opłat. Ministerstwo zwraca też uwagę, że żadne państwo unijne pobierające opłaty drogowe nie wprowadziło osobnego zwolnienia dla kamperów jako kategorii pojazdu – reguła oparta na masie całkowitej powyżej 3,5 tony jest standardem w całej Europie, a polskie stawki dla pojazdów ciężkich należą do najniższych na kontynencie.

Dla właścicieli cięższych kamperów oznacza to, że po wrześniowej nowelizacji nic się nie zmieni – nadal będą rozliczani w systemie e-TOLL na takich samych zasadach jak samochody ciężarowe i autobusy.