Najważniejsze zmiany prawne dla przedsiębiorców w branży motoryzacyjnej w 2026 roku

1. Zamówienia publiczne

•   Od 1 stycznia 2026 r. próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych wzrośnie ze 130.000 zł do 170.000 zł. Dla zamawiających oznacza to konieczność aktualizacji regulaminów i zasad udzielania zamówień podprogowych. Warto jednak pamiętać, że do postępowań wszczętych jeszcze w 2025 roku stosujemy obecnie obowiązujący próg 130.000 zł. Oznacza to, że dopiero od tego dnia zamówienia o wartości np. 145.000 zł będzie można udzielić z wyłączeniem przepisów ustawy Pzp. Jeżeli postępowanie byłoby wszczęte przed 1 stycznia 2026 r. – czyli w praktyce ogłoszenie zamówienia bądź zaproszenie do składania ofert lub zaproszenie do negocjacji zostałoby odpowiednio opublikowane/przekazane najpóźniej do 31.12.2025 r. – to powinno być prowadzone w trybie przewidzianym ustawą Pzp w tej właśnie dacie. Decyzja o odformalizowaniu obowiązku stosowania przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom zarówno zamawiających, jak i organizacji przedsiębiorców skupiających potencjalnych wykonawców zamówień publicznych. Pomimo aktualnego podnoszenia progu stosowania ustawy Pzp nadal nie jest on szczególnie wysoki na tle innych krajów członkowskich UE przy zastosowaniu przelicznika wyrażonego według kursu bankowego euro.

•   Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych – od 12 lipca 2026 r. obowiązywać zacznie nowy system certyfikacji wykonawców, którego celem jest uproszczenie i standaryzacja procesu oceny spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniach przetargowych oraz braku podstaw wykluczenia. Certyfikowani wykonawcy będą zwolnieni od konieczności każdorazowego gromadzenia i składania dokumentów. Wykonawca będzie mógł ubiegać się o przyznanie certyfikatu (za opłatą, na okres od roku do trzech lat) i następnie posługiwać się nim na zasadzie dobrowolności. Certyfikacja nie będzie obowiązkowa, wykonawcy jej nie posiadający będą mogli wciąż uczestniczyć w postępowaniach na dotychczasowych zasadach. Jednak wykonawcy, którzy zdecydują się pozyskać certyfikat, mogą znacznie ułatwić i usprawnić.

2. Zmiany w prawie pracy:

•   Od 1 stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie z 4666 zł do 4806 zł brutto. To oznacza, że na rękę wyniesie 3606 zł. Więcej dostaną też samozatrudnieni i zleceniobiorcy, bo wzrośnie minimalna stawka godzinowa z 30 zł 50 gr do 31 zł 40 gr, czyli o 90 gr.

•  Od 1 stycznia wzrośnie też zasiłek pogrzebowy z 4 tys. zł do 7 tys. zł. I od tego roku zasiłek ma być waloryzowany o wskaźnik inflacji, gdy przekroczy ona 5 proc.

•  Wraz z początkiem nowego roku miała wejść w życie nowelizacja przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jednakże Premier Donald Tusk polecił wycofać z prac rządu projekt ustawy o reformie Państwowej Inspekcja Pracy i nakazał jego radykalną poprawę. Decyzja zapadła podczas ostatniego posiedzenia Rady Ministrów, mimo że kilka dni wcześniej projekt został zatwierdzony przez Stały Komitet Rady Ministrów. Projekt ustawy zakładał istotne wzmocnienie kompetencji inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy. Głównym celem reformy była skuteczniejsza walka z fikcyjnym samozatrudnieniem oraz nadużywaniem umów cywilnoprawnych, w szczególności umów zlecenia i kontraktów B2B, w sytuacjach, gdy faktycznie spełniane są przesłanki stosunku pracy. Kluczowym i jednocześnie kontrowersyjnym elementem projektu było przyznanie inspektorom PIP prawa do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu umów B2B lub umów zlecenia w umowy o pracę. W praktyce oznaczałoby to, że po kontroli inspektor mógłby samodzielnie stwierdzić, iż dana osoba powinna być zatrudniona na etacie, a nie na podstawie kontraktu cywilnoprawnego. Najnowsze doniesienia ze strony rządu wskazują, że decyzja inspektora będzie miała zostać poprzedzona wydaniem przez niego polecenia, w którym wskaże on, jak strony mogą dostosować stosunek do wymogów prawa (zamiast od razu wykonalnej decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy). Dopiero jeśli inspektor uzna rozwiązanie zastosowane przez strony za niewystarczające, to wówczas będzie mógł wydać powyższą decyzję. To właśnie ten zapis stał się osią sporu wewnątrz rządu i bezpośrednią przyczyną decyzji Donalda Tuska o cofnięciu projektu.

•   Jawność wynagrodzeń - jeszcze w grudniu 2025 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy - Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy, która nałożyła na pracodawców szereg nowych obowiązków związanych z jawnością wynagrodzeń. Jest to efekt wdrażania unijnej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r., której celem jest wzmocnienie stosowania zasady równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o tej samej wartości. Drugi ważny etap tych zmian ma być implementowany do polskiego prawa do 7 czerwca 2026 r.

  Aktualnie, pracodawcy muszą informować o przewidzianym wynagrodzeniu (lub jego przedziale) z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami, w postaci papierowej lub elektronicznej, osobie ubiegającej się o zatrudnienie, zapewniając świadome i przejrzyste negocjacje: 1) w ogłoszeniu o naborze na stanowisko; 2) przed rozmową kwalifikacyjną – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu o naborze; 3) przed nawiązaniem stosunku pracy – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu o naborze albo przed rozmową kwalifikacyjną. (zob. art. 183ca kodeksu pracy). Pracodawca nie może pytać kandydata o jego obecne ani wcześniejsze wynagrodzenie. Każdy pracownik będzie mógł wystąpić o informacje dotyczące średniego wynagrodzenia osób zatrudnionych na takich samych lub równoważnych stanowiskach, z podziałem na płeć.

   Raportowanie luki płacowej:

Firmy zatrudniające co najmniej 100 pracowników będą zobowiązane do cyklicznego raportowania różnic w wynagrodzeniach:

•   w dużych firmach (250+) – co roku,

•   w średnich firmach (100–249 osób) – raz na trzy lata.

false

   Za nieprzestrzeganie przepisów o jawności wynagrodzeń przewidziano grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł tj. brak widełek płacowych w ogłoszeniu, odmowa udzielenia informacji pracownikowi, stosowanie klauzul poufności wynagrodzeń.

   Czy można I w jaki sposób przygotować firmę na jawność wynagrodzeń? 1. Zrób audyt wynagrodzeń. 2. Zaktualizuj politykę rekrutacyjna. 3. Przeszkol Dział HR. 4. Pozyskaj narzędzia IT wspierające ewidencję czasu pracy, analizę wynagrodzeń i raportowanie luki płacowej. 5. Porozmawiaj z pracownikami o zmianach.

•   Nowa definicja stażu pracy – w sektorze publicznym od 1 stycznia 2026 r., w sektorze prywatnym od 1 maja 2026 r. – do stażu pracy zaliczane będą:

   okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej oraz okresy współpracy przy takiej działalności – o ile zostały opłacone składki na ubezpieczenia społeczne;

   uwzględnienie umów cywilnoprawnych umów zlecenia, umów o świadczenie usług, umów agencyjnych oraz okresy współpracy z osobami realizującymi te umowy.

   Okresy aktywności w spółdzielniach, okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz spółdzielniach kółek rolniczych.

   Okresy sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za które zostały opłacone odpowiednie składki

 Okresy pracy zarobkowej poza granicami kraju

   Okresy pełnienia służby m.in. w Straży Marszałkowskiej oraz Służbie Celno-Skarbowej.

   Okresy podlegania ubezpieczeniom i opłacania składek będą potwierdzane przez ZUS w formie elektronicznych zaświadczeń dostępnych z poziomu profilu ubezpieczonego.

•   Na etapie prac rządkowych znajduje się projekt nowelizacji Kodeksu pracy regulujący kwestie mobbingu, który ma na celu uprościć definicję mobbing, wskazać szereg cech mobbing, wykluczyć zachowania incydentalne I jednorazowe, wprowadzić model racjonalnej ofiary. UWAGA! Ustawa ma chronić także pracodawców i inne osoby, które mogą stać się adresatami zarzutu stosowania mobbingu, przed fałszywymi oskarżeniami. Zmienione przepisy nałożą na pracodawców nowe obowiązki, które będą mieć na celu zapobieganie występowaniu sytuacji niepożądanych w miejscu pracy;

3. Zmiany w ustawie Prawo o ruchu drogowym od marca 2026 r.:

•   Zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h poza obszarem zabudowanym na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej

•   Prawo jazdy kategorii B dla osób, które ukończyły 17. rok życia. Ważne tylko w Polsce i wymóg jazdy pod nadzorem doświadczonego kierowcy

•   Okres próbny dla nowych kierowców. 3 lata dla młodych kierujących (nie dłużej niż do ukończenia 20 lat) oraz 2 lata dla pozostałych (ukończone 18 lat)

•   Obowiązkowe szkolenie z zagrożeń w ruchu drogowym dla młodych kierowców, którzy przekroczą 12 punktów karnych w trakcie okresu próbnego

•   Podwyższenie wieku dla kierujących hulajnogą elektryczną – do 13 lat

•   Wzrost grzywny za driftowanie i jazdę motocyklem na jednym kole. Stawka sięgnęła nawet 2500 zł.

•   Dopuszczalna prędkość ciągnika rolniczego podniesiona z 30 km/h do 40 km/h.

false

O Autorce

Autorką artykułu jest Małgorzata Miller, radca prawny, ekspert w branży motoryzacyjnej, członek Stowarzyszenia Prawników Rynku Motoryzacyjnego. Obsługuje dealerów jedno i wielomarkowych, m.in. Audi, VW, Porsche, Cupra, MG, BYD, Mercedes, KIA, marki Stellantis. Sporządza regulaminy, procedury, polityki, które są niezbędne w branży automotive, a jej nagrania są na YouTube i Spotify. Stale współpracuje z SAMAR, miesięcznikiem Dealer oraz Menadżer Floty.