Rozbudowane zaplecze produkcyjne, sieć dostawców i kompetencje inżynierskie mogą pomóc Polsce w pozyskiwaniu kolejnych inwestycji motoryzacyjnych. Coraz większe znaczenie mają jednak także cyfryzacja, automatyzacja, dostęp do wykwalifikowanych pracowników i odporność łańcuchów dostaw.false

© SiemensPolska branża motoryzacyjna ma potencjał, by zwiększyć swój udział w bardziej zaawansowanych przedsięwzięciach przemysłowych, obejmujących projektowanie, badania i rozwój technologii. Taki wniosek płynie z dyskusji podczas Siemens Automotive Conference 2026, w której uczestniczyli przedstawiciele ponad 40 firm oraz środowiska naukowego.
Punktem odniesienia dla rozmów były zmiany zachodzące w europejskim przemyśle samochodowym. W 2025 r. w Unii Europejskiej wyprodukowano 12,6 mln samochodów osobowych, w tym 4,8 mln elektrycznych i hybrydowych. Ich udział w całkowitej produkcji zbliżył się do 40 proc. Rosnąca różnorodność technologii napędowych, zmienność popytu i zakłócenia w dostawach sprawiają, że fabryki muszą coraz sprawniej dostosowywać się do nowych warunków.
Zdaniem Macieja Zielińskiego, prezesa zarządu Siemens Polska, konkurencyjność zakładów zależy dziś nie tylko od kosztów, ale również od zdolności do szybkiego reagowania na zmiany rynkowe i problemy w łańcuchach dostaw. Ważnym narzędziem stają się w tym zakresie nowe technologie.
Modernizacja i cyfrowe bliźniaki
Przygotowanie fabryki do nowych zadań produkcyjnych często wiąże się z koniecznością rozbudowy i modernizacji jej infrastruktury przy jednoczesnym utrzymaniu bieżącej działalności. Z takim przedsięwzięciem mamy do czynienia w zakładzie Volkswagena we Wrześni, który jest dostosowywany do produkcji elektrycznego Craftera. Kluczowe jest tu pogodzenie prowadzonych prac budowlanych i instalacyjnych z organizacją produkcji oraz logistyką już funkcjonującego zakładu.
Pomocne w planowaniu takich zmian są cyfrowe bliźniaki, czyli wirtualne modele rzeczywistych produktów, urządzeń lub procesów produkcyjnych. Pozwalają one symulować ich działanie, sprawdzać różne konfiguracje i oceniać skutki planowanych modyfikacji jeszcze przed ich wdrożeniem. Jak wskazywał Sebastian Gałka, dyrektor zakładu ZF CV Systems Poland we Wrocławiu, narzędzia te można wykorzystywać m.in. do testowania nowych komponentów lub zmian dostawców. Ogranicza to potrzebę przeprowadzania prób na fizycznych urządzeniach, zmniejsza ryzyko zakłóceń i może skrócić czas wdrażania zmian.
Nowe technologie wymagają nowych kompetencji
Szybkie tempo zmian technologicznych wymusza również ciągłe podnoszenie kwalifikacji pracowników. Paweł Podlawski, dyrektor produkcji i utrzymania ruchu w Mercedes-Benz Manufacturing Poland, zwracał uwagę, że wdrażanie innowacji, które dawniej trwało latami, obecnie odbywa się znacznie szybciej.
Nie wystarczają już jednak same umiejętności techniczne. Anna Kołodziejczyk, prezeska zarządu Automatech, podkreślała znaczenie otwartości, elastyczności i zdolności do współpracy. Istotne jest także angażowanie pracowników bezpośrednio związanych z produkcją w projektowanie nowych rozwiązań. Jak zaznaczał Robert Buba z Volkswagen Poznań, ich znajomość procesów pozwala lepiej dopasować wdrażane narzędzia do rzeczywistych potrzeb zakładu.
Ważnym uzupełnieniem tych działań powinna być współpraca przemysłu z nauką. Prof. Ireneusz Dominik z Katedry Automatyzacji Procesów AGH wskazywał, że uczelnie potrzebują dostępu do rzeczywistych problemów i procesów przemysłowych, natomiast przedsiębiorstwa mogą w ten sposób wcześniej przygotowywać przyszłych inżynierów do wymagań nowoczesnych fabryk.
Polska może sięgać po bardziej zaawansowane inwestycje
Zdaniem Macieja Zielińskiego polski sektor motoryzacyjny powinien wykorzystywać swoje atuty nie tylko do pozyskiwania kolejnych zleceń produkcyjnych, ale również projektów związanych z inżynierią, badaniami i rozwojem. Takie przedsięwzięcia pozwalałyby krajowym zakładom i firmom uczestniczyć w bardziej zaawansowanych etapach łańcucha wartości.
Polskie zakłady ZF nie ograniczają się do działalności produkcyjnej – prowadzone są w nich również prace projektowe, testy i walidacja rozwiązań. Podobną ewolucję przeszedł zakład Mercedes-Benz Manufacturing Poland w Jaworze, którego profil działalności rozszerzano stopniowo: od produkcji silników, przez baterie, po kolejne przedsięwzięcia związane z elektromobilnością. Przykłady te pokazują, że poszerzanie zakresu działalności fabryk wymaga nie tylko rozbudowy zaplecza technicznego, lecz także rozwijania nowych kompetencji pracowników.
Ważnym czynnikiem staje się również lokalne zaplecze dostawców. W obliczu napięć geopolitycznych przedsiębiorstwa coraz większą wagę przywiązują do odporności łańcuchów dostaw. Współpraca z krajowymi partnerami może ograniczać zależność od odległych rynków i ułatwiać utrzymanie ciągłości produkcji. Kompetencje wypracowane w motoryzacji mogą być ponadto wykorzystywane w innych sektorach, także w przedsięwzięciach o charakterze podwójnego zastosowania (dual-use).
AI i cyberbezpieczeństwo w fabrykach
Nowoczesne zakłady coraz szerzej wykorzystują rozwiązania cyfrowe, łącząc maszyny, roboty i systemy sterowania w jeden obieg informacji. Dzięki czujnikom i systemom informatycznym mogą na bieżąco gromadzić dane o przebiegu produkcji, stanie urządzeń czy zużyciu energii. Samo pozyskiwanie informacji nie przekłada się jednak automatycznie na poprawę efektywności. Liczy się ich jakość i możliwość wykorzystania przy podejmowaniu decyzji dotyczących jakości produktów, wydajności, utrzymania ruchu czy zużycia energii.
Prof. Ireneusz Dominik zwracał uwagę, że największe korzyści z zastosowania sztucznej inteligencji przynoszą rozwiązania odpowiadające na konkretne potrzeby zakładów, m.in. systemy wizyjnej kontroli jakości, robotyka i analiza danych produkcyjnych. W praktyce przemysłowej kluczowe są niezawodność takich narzędzi, możliwość ich integracji z istniejącymi systemami i przydatność w codziennej pracy.
Rosnące powiązanie maszyn, automatyki i systemów informatycznych zwiększa jednocześnie znaczenie cyberbezpieczeństwa. Ochrona fabryki wymaga współpracy zespołów odpowiedzialnych za IT i technologie operacyjne (OT), czyli rozwiązania sterujące urządzeniami i procesami produkcyjnymi. Bezpieczeństwo powinno być uwzględniane już na etapie projektowania nowych instalacji i modernizacji istniejących systemów.
Źródło: Siemens