5 min
W czerwcu 2026 roku nieuregulowane zobowiązania przedsiębiorstw produkujących części i akcesoria motoryzacyjne osiągnęły 310,7 mln zł. To wzrost o 15,4 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Co istotne, producenci komponentów odpowiadają już za ponad 90 proc. całego przeterminowanego zadłużenia w sektorze produkcji pojazdów, przyczep i naczep, czyli w PKD 29. Jeszcze przed 2024 rokiem ich udział nie przekraczał 40 proc. Zdaniem autorów raportu skala problemu jest szczególnie widoczna w dłuższej perspektywie. Od czerwca 2023 do czerwca 2026 roku zaległości firm z całego PKD 29 wzrosły ponad 5-krotnie – z 62,7 mln zł do 344,5 mln zł. Za zdecydowaną większość tego wzrostu odpowiada właśnie produkcja części i akcesoriów.
W 2024 roku segment PKD 293 generował 23,7 mln zł zaległości. Rok później było to już 269,2 mln zł z łącznej kwoty 300,9 mln zł zadłużenia całego PKD 29. W czerwcu 2026 roku zaległości producentów części wzrosły do 310,7 mln zł, podczas gdy cały sektor produkcji pojazdów, przyczep i naczep miał 344,5 mln zł przeterminowanych zobowiązań. Co ciekawe, problemy nie dotyczą coraz większej liczby firm. Odsetek nierzetelnych dłużników w produkcji części w 2026 roku wyniósł 4 proc., czyli wrócił do poziomu sprzed kilku lat. Jednocześnie sama wartość zaległości wzrosła wielokrotnie. Może to oznaczać, że problemy finansowe koncentrują się w relatywnie niewielkiej grupie przedsiębiorstw.
W przypadku producentów części i akcesoriów motoryzacyjnych obserwujemy zjawisko, które powinno zwrócić uwagę branży. Mimo że odsetek przedsiębiorstw z problemami płatniczymi wrócił do poziomu sprzed kilku lat, wartość zaległości nadal dynamicznie rośnie. Oznacza to, że problemy nie rozprzestrzeniają się na coraz większą liczbę firm, lecz koncentrują się w grupie podmiotów, które od dłuższego czasu zmagają się z trudnościami finansowymi. Dalszy wzrost zadłużenia sugeruje, że nie mamy już do czynienia z efektem pojedynczych zdarzeń, ale z utrwalającą się presją finansową w tej części sektora motoryzacyjnegokomentuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja po drugiej stronie rynku. Handel i naprawa pojazdów, klasyfikowane jako PKD 45, również mają wysokie zaległości, jednak tempo ich wzrostu wyraźnie spada. Na koniec czerwca 2026 roku przeterminowane zobowiązania firm zajmujących się handlem i naprawą pojazdów wyniosły 1,22 mld zł. W latach 2023–2026 wzrosły o 7,22 proc., ale dynamika zmian systematycznie hamowała. Między 2023 a 2024 rokiem zaległości zwiększyły się o 5,11 proc., rok później wzrost wyniósł już tylko 1,45 proc., a w ostatnich 12 miesiącach zaledwie 0,55 proc. Podobny trend widać w sprzedaży samochodów. W segmencie PKD 451 dynamika wzrostu zaległości spadła z 7,68 proc. w latach 2023–2024 do 1,27 proc. w ostatnim roku.
Jeszcze lepiej wygląda sytuacja wśród dystrybutorów części. Wartość ich zaległości jest obecnie o 16,7 proc. niższa niż cztery lata temu, a tylko w ostatnim roku spadła o 2,9 proc. To wyraźny kontrast wobec producentów, których przeterminowane zobowiązania w tym samym czasie wzrosły o 15,4 proc. Różnicę w skali problemów pokazuje także średnia wartość zaległości przypadająca na jednego nierzetelnego dłużnika. W produkcji pojazdów wynosi ona aż 1,49 mln zł. W handlu i naprawie pojazdów jest to około 90 tys. zł.
Na relatywnie dobrą kondycję handlu i usług motoryzacyjnych wskazują również dane dotyczące finansowania inwestycji. Według ostatnich danych Związku Polskiego Leasingu w I półroczu 2026 roku przedsiebiorswa leasingowe sfinansowały inwestycje o wartości prawie 62 mld zł, czyli o 10 proc. więcej niż rok wcześniej. Największą część rynku nadal stanowią pojazdy, które odpowiadają za około 75 proc. wartości wszystkich finansowanych aktywów. Wartość finansowania pojazdów wzrosła w pierwszych sześciu miesiącach roku o 12,1 proc. rok do roku. Popyt na samochody i środki transportu pozostaje więc wysoki, a problemy koncentrują się przede wszystkim na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw.
Sytuacja producentów części wpisuje się w szerszy obraz zmian w polskim automotive. W 2025 roku wartość produkcji sprzedanej pojazdów, naczeo i przyczep zwiększyła się o 2,9 proc. i osiągnęła 226,7 mld zł. Jednocześnie branża mierzy się ze spadkiem zatrudnienia, który trwa już piąty kwartał z rzędu. Jeszcze pół roku temu sektor dawał pracę blisko 198 tys. osób. Na słabszą kondycję części producentów wpływa również sytuacja eksportowa. W 2025 roku eksport polskiej branży motoryzacyjnej spadł o 3,73 proc., do 43,8 mld euro. Był to drugi rok z rzędu ze spadkiem sprzedaży zagranicznej. Według raportu BIG InfoMonitor rosnąca wartość produkcji przy jednoczesnym spadku eksportu i zatrudnienia pokazuje, że za ogólnymi danymi dla całej branży kryją się bardzo różne sytuacje poszczególnych segmentów.
Producenci części funkcjonują dziś w trudnym otoczeniu. Z jednej strony mierzą się ze słabszym popytem ze strony części europejskich odbiorców, z drugiej – z coraz silniejszą konkurencją producentów z Chin, szczególnie w obszarze elektromobilności i nowoczesnych technologii. Dodatkowym obciążeniem pozostają wysokie koszty prowadzenia działalności oraz konieczność finansowania transformacji technologicznej. Według raportu przygotowanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Ośrodek Studiów Wschodnich, przy udziale Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych, w 2025 roku z Europy do Chin odpłynęło 87 mld euro wartości dodanej. Z polskiej gospodarki miało przypadać na to 11,4 mld euro.
Autorzy raportu wskazują również, że zagrożone może być blisko 45 tys. miejsc pracy w Polsce, m,in. w sektorze części motoryzacyjnych i baterii. Nie oznacza to oczywiście, że właśnie te procesy są bezpośrednią przyczyną każdej zaległej faktury, ale pokazują skalę presji, z jaką mierzą się krajowi producenci.
Obserwowana przez nas zróżnicowana sytuacja w sektorze motoryzacji – rosnące zaległe długi w produkcji przy jednoczesnej stabilizacji wartości zaległości w handlu i usługach – doskonale wpisuje się w szerszy obraz sytuacji makroekonomicznej. Producenci części znajdują się dziś na pierwszej linii frontu globalnych przetasowań. To oni bezpośrednio zderzają się ze spadkiem popytu na rynkach europejskich i niezwykle silną presją konkurencyjną ze strony producentów z Chin, zwłaszcza w obszarze nowoczesnych technologii i elektromobilności. Choć trudno udowodnić tu bezpośredni, zero-jedynkowy związek przyczynowo-skutkowy dla każdej niezapłaconej faktury, ten kontekst rynkowy jest kluczowy. Tłumaczy on, dlaczego to właśnie produkcja znajduje się pod tak potężną presją finansową, podczas gdy lokalny handel i warsztaty samochodowe – znacznie mniej narażone na te globalne, strukturalne wstrząsy – potrafią w tym samym czasie odzyskiwać rynkową i płynnościową równowagępowiedział dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor i BIK.
Najnowsze dane pokazują, że określanie całego sektora motoryzacyjnego jednym wskaźnikiem ma dziś coraz mniejszy sens. Producenci części, dealerzy samochodowi, dystrybutorzy komponentów i warsztaty działają w zupełnie innych warunkach. Fabryki części coraz mocniej odczuwają presję globalnego rynku i problemy z płynnością finansową. Handel samochodami i częściami, a także sektor usług i napraw, korzystają natomiast z utrzymującego się popytu oraz rosnącego finansowania pojazdów.
oprac. PM, źródło: BIG InfoMonitor
#1Od 1 września Richard Slovak jest prezesem zarządu Volkswagen Poznań i dyrektorem zakładu w Poznaniu. Zastąpił Stefanie Hegels, która obejmie kierownictwo nad fabryką Volkswagena w Osnabrück.
#2W pierwszej połowie 2026 r. ubezpieczyciele wypłacili kierowcom i poszkodowanym łącznie 11,27 mld zł z polis OC i AC. To o 10,5 proc. więcej niż rok wcześniej, choć liczba zgłoszonych szkód wzrosła znacznie wolniej.
#3GB Distribution rozszerza współpracę z JAC Motors. Spółka została dystrybutorem samochodów ciężarowych chińskiej marki na trzech rynkach Europy Środkowej: w Polsce, Czechach i na Słowacji. Do oferty trafią modele JAC N75 i N90, a ich sprzedaż ma rozpocząć się w IV kwartale 2026 roku.
Powiązane publikacje na podstawie kategorii i tagów
