Nowe zasady badań technicznych

Skierowany na początku kwietnia do konsultacji publicznych projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury zakłada ułatwienia w okresowym badaniu technicznym pojazdów sprowadzonych spoza UE, poprzez rozszerzenie katalogu dokumentów umożliwiających identyfikację pojazdu. Obecnie podczas badania uprawniony diagnosta porównuje dane pojazdu głównie z dowodem rejestracyjnym lub pozwoleniem czasowym. Projekt dopuszcza również inne dokumenty rejestracyjne wydane za granicą – analogicznie do art. 72 ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym – co pozwoli na sprawdzenie cech identyfikacyjnych i zgodności danych pojazdu sprowadzonego z państwa niebędącego członkiem UE na podstawie dokumentu wydanego przez właściwy organ rejestracyjny tego państwa. Zmiana ta zapewni spójność przepisów badania technicznego z już obowiązującymi regulacjami rejestracyjnymi i ułatwi właścicielom sprowadzonych aut wykonanie przeglądu. Jednocześnie nowelizacja rezygnuje z obowiązku sprawdzania danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów dla pojazdów, którym diagnosta zatrzymał dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe). Zgodnie z nowymi regulacjami dowód pozostaje fizycznie u właściciela (zmiana wprowadzona ustawą antykradzieżową z lipca 2023 r.), dlatego możliwa jest identyfikacja na podstawie okazania tego dokumentu. Nie trzeba zatem dodatkowo weryfikować danych w rejestrze CEP poprzez odpowiednie zapisy, co upraszcza procedurę diagnosty.

false

© AI

Projekt uwzględnia także najnowsze zmiany umowy ADR, czyli przepisów dotyczących drogowego przewozu towarów niebezpiecznych, obowiązujące od 1 stycznia 2023 r.Zgodnie z nimi doprecyzowano dodatkowe wymogi bezpieczeństwa dla pojazdów kategorii FL i EX/III przewożących towary niebezpieczne. Nowe brzmienie rozdziału 9.7.9 ADR nakazuje wyposażenie tych pojazdów w automatyczne urządzenie gaśnicze w komorze silnika oraz „osłony termiczne zmniejszające rozprzestrzenianie ognia pochodzącego z kół”. Obowiązek ten dotyczy m.in. pojazdów FL przewożących gazy palne klasyfikowane literą F lub łatwopalne ciecze pakowania I/II oraz wszystkich pojazdów EX/III (cysterny przenośne EX/III). Dotychczas automatyczne gaśnice i termiczne osłony montowano tylko w pojazdach EX/III, ale po nowelizacji rozszerzono ten wymóg na część pojazdów FL. Jednocześnie sformułowano szersze określenie „osłon termicznych zmniejszających rozprzestrzenianie ognia”, które zastępuje dotychczasowe „metalowe osłony chroniące przed pożarem opon” (zapis rozporządzenia ADR z 2021 r.), i wprowadzono uwagę, że celem jest przeciwdziałanie dotarciu ognia z kół do ładunku (bezpośrednio lub pośrednio przez kabinę).

W związku z tymi zmianami diagnosta przeprowadzający „dodatkowe” badanie techniczne pojazdu przewożącego towary niebezpieczne (określone w art. 81 ust. 11 pkt 4 prawa o ruchu drogowym) powinien potwierdzić zgodność pojazdu z nowym rozdziałem 9.7.9 ADR. Obecnie Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego nie ma możliwości niezależnego sprawdzenia tych wymagań w procedurze wydawania świadectwa dopuszczenia ADR, dlatego projekt przewiduje, że zaświadczenie diagnosty (wzór załącznika nr 7 do rozporządzenia) zostanie rozszerzone o pola potwierdzające obecność wymaganych urządzeń przeciwpożarowych. Projekt proponuje też wprowadzenie obowiązku przedstawienia odpowiedniej dokumentacji technicznej (podobnie jak przy badaniu układu przeciwblokującego czy hamowania długotrwałego) – brak takiej dokumentacji diagnosta zakwalifikuje jako poważną usterkę skutkującą negatywnym wynikiem badania. Uzupełniony wzór zaświadczenia ma uwzględniać dodatkowe pola informacyjne i wyjaśnienia, aby zarówno diagnosta, jak i TDT mogli odnotować spełnienie obowiązków wynikających z ADR. Trzeba przy tym podkreślić, że nie każdy pojazd FL musi mieć te urządzenia – kryteria są określone w załączniku ADR (poj. FL z kodem zawierającym „F” lub ciecze zapalne I/II) – jednak diagnosta nie jest w stanie zweryfikować przewożonego ładunku, dlatego w dokumencie formalnie wymienia się wszystkie pojazdy FL jako grupę objętą wymogiem.

Dodatkowo projekt rozszerza dotychczasowe ułatwienia w organizacji dokumentacji kontroli technicznej. Zlikwidowano obowiązek nanoszenia firmowej pieczątki SKP oraz pieczątki uprawnionego diagnosty na wzorze zaświadczenia dla pojazdów do przewozu towarów niebezpiecznych – zgodnie z wcześniejszymi zmianami od 2019 r. wystarczy czytelny nadruk nazwy i adresu stacji oraz podpis i numer diagnosty. W uzasadnieniu wskazano, że zamiast pieczątek będą stosowane nadruk i podpis, co usprawni prowadzenie stacji kontroli. Projekt wprowadza także doprecyzowanie dla „pojazdów uprzywilejowanych” – na mocy ustawy z 23 stycznia 2026 r. definicja uprzywilejowanego rozszerza się na ciągniki rolnicze. W związku z tym w tabeli dodatkowego badania technicznego (dział I załącznika nr 2) zastąpiono określenie „pojazd samochodowy uprzywilejowany” zwrotem „pojazd uprzywilejowany”. Jednocześnie wskazano potrzebę aktualizacji warunków technicznych pojazdów uprzywilejowanych w odrębnym rozporządzeniu, co wykracza poza przedmiot tego projektu.

Przyjęcie zmian jest uzasadnione praktycznymi potrzebami diagnostów i przedsiębiorców. Rozszerzenie listy akceptowanych dokumentów ułatwi właścicielom sprowadzonych pojazdów wykonanie przeglądu technicznego bez konieczności zakładania czasowej rejestracji czy dodatkowych pozwoleń. Dostosowanie wzoru zaświadczenia technicznego ułatwi zaś wydawanie świadectw ADR zgodnych z bieżącymi przepisami międzynarodowymi. Wejście w życie po 3 miesiącach od publikacji da stacjom kontroli czas na aktualizację oprogramowania i przeszkolenie personelu. Negatywne wyniki dotychczas zakończonych badań (z wykrytymi poważnymi usterkami) nie tracą ważności, a od momentu obowiązywania nowych przepisów diagnostów i kierowców dotyczyć będą już nowe zasady. Wszystkie proponowane zmiany mają na celu poprawę bezpieczeństwa drogowego i zgodność polskich przepisów z normami ADR, przy jednoczesnym nieznacznym obciążeniu podmiotów gospodarczych (głównie dostosowanie systemów informatycznych do nowego wzoru zaświadczenia).

Źródła: Projektowane zmiany i uzasadnienie do projektu rozporządzenia Ministra Infrastruktury (mapy prawne ATR ADR, 2023), znowelizowana umowa ADR (Dz.U. 2023 poz. 891), odpowiednie akty prawne (Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia dot. badań technicznych).