/  / Wspomnień dawnych fabryk samochodów czar

Wspomnień dawnych fabryk samochodów czar

null
null

Dla wielu, szczególnie młodych miłośników motoryzacji, przemysł samochodowy w Polsce narodził się cudownie, całkiem z niczego, po 1989 roku. Jak tego rodzaju myślenie jest dalekie od prawdy pokazuje Zdzisław Podbielski w swej najnowszej książce, poświęconej polskim fabrykom samochodów, działającym w latach 1946-1989.

Zdzisław Podbielski jest jedną z niewielu osób w Polsce, które mogły podjąć się opisania dziejów polskiej motoryzacji od końca wojny do upadku ustroju komunistycznego. Dzieje te zna bowiem w wielu przypadkach z własnego doświadczenia. To wieloletni pracownik Przemysłowego Instytutu Motoryzacji (prowadził badania drogowe i kontrolno-jakościowe pojazdów polskiej i zagranicznej konstrukcji), dziennikarz, Znawca (tak, przez wielkie Z) techniki motoryzacyjnej, autor 26 książek.

Z. Podbielski dysponuje przy tym pasją i warsztatem badacza, co pozwoliło mu uniknąć pułapek związanych z eksponowaniem własnych wspomnień i ocen kosztem prezentowania faktów. Dzięki temu Jego „Polskie fabryki samochodów 1946-1989” nie ześlizgnęły się w stronę literatury memuarowej, co ma często miejsce, gdy autor opracowania jest jednocześnie uczestnikiem opisywanych zdarzeń.

Jak bardzo to nietypowa sytuacja, wystarczy wspomnieć, że aby zaprezentować rzetelnie dzieje polskich fabryk samochodów Z. Podbielski – co sam podkreśla - musiał spojrzeć na nie z dystansu. Większość autorów monografii historycznych postępuje odwrotnie: wgryza się jak najbardziej w temat, by się z nim możliwie najlepiej zapoznać. Ogromna wiedza, z jaką Z. Podbielski zasiadał do pisania książki wymagała jednak odmiennego podejścia, zakładającego ostrożność wobec własnych wspomnień. Skrupulatnie zatem zbierał materiały, czego owocem jest publikacja, w której w sposób kompetentny, a jednocześnie interesujący poprowadził Czytelnika przez świat historii poszczególnych zakładów.

W swej monografii zawarł szczegółową, w większości nieznaną szerzej wiedzę, choć sam skromnie zaznacza, iż jest to jedynie krótki zarys dziejów fabryk. Wielką wartością pozycji są również zdjęcia, w znacznej mierze wręcz unikalne (jak np. fotografie różnego rodzaju prototypowych konstrukcji, które – niestety - nigdy nie weszły do seryjnej produkcji). Co warte podkreślenia, większość zdjęć pochodzi ze zbiorów Autora lub jest wręcz Jego autorstwa.

W książce opisane zostały fabryki tzw. finalnych producentów samochodów w Lublinie, Starachowicach, Bielsku-Białej, Warszawie, Poznaniu, Jelczu, Sanoku, oraz Nysie, a także PIMot. Autor uwzględnił również Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu, która wprawdzie należała do przemysłu lotniczego, ale wytwarzała też samochody. Stąd np. pochodził Mikrus. Wymienieni zostali także producenci nadwozi specjalizowanych i specjalnych.

Kolejne rozdziały zawierają informacje o historii zakładów i ich dokonaniach. Opisy te poprzedzono rozdziałami wprowadzającymi, zawierającymi informacje o początkach przemysłu samochodowego w Polsce przedwojennej oraz jego sytuacji w socjalistycznej Polsce Ludowej.

Po transformacji ustrojowej państwa i wprowadzeniu wolnego rynku omawiane fabryki nie sprostały zewnętrznej konkurencji. Zostały przejęte przez różne organizacje, w tym zagraniczne, lub po prostu upadły. Trudno nie zgodzić się ze słowami Autora, iż: „Warto jednak zachować w pamięci dokonania zakładów zgrupowanych w ZPMot. i noszących znak POLMO - tworzyły duży socjalistyczny koncern motoryzacyjny, będący wówczas ważną gałęzią polskiego przemysłu.” Na szczęście jest jeszcze Zdzisław Podbielski, kurator historii polskiej motoryzacji. Być może ostatni, co tak Poloneza wodził…

Zdzisław Podbielski, Polskie fabryki samochodów 1946–1989, Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2016.
comments powered by Disqus
 
Reklama

Szukasz konkretnego artykułu? Wpisz szukane słowo lub frazę.

Szukaj
Wyszukiwanie zaawansowane